ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΓΙΑ ΚΑΛΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ

Σήμερα σας προσκαλώ να διαβάσετε ένα άρθρο με συμβουλές που μπορεί να αλλάξουν την υγεία και τη ζωή σας. Είπαμε οτι στα μικρά και καθημερινά κρύβονταιι οι μεγάλες αλλαγές στη ζωή μας. Αν εφαρμόσετε τα τρία τέταρτα των συμβουλών που προτείνουν οι γνωστοί καθηγητές, Χρήστος Πίτσαβος, αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών , ο αναπληρωτής καθηγητής Ορθοπεδικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Παπαϊωάννου και ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης Αντώνης Καφάτος , πολλά θα αλλάξουν στο τρόπο που ζείτε. Προτείνω να το εκτυπώσετε και να το κολλήσετε στο γραφείο σας. ΜΙΚΡΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ λοιπόν και δεν θα το μετανιώσετε. Λ.Γ.Τ

Μικρές αλλαγές στην καθημερινή ζωή σας μπορεί να φέρουν μεγάλες αλλαγέςστην υγεία σας, όπως δείχνουν νέες μεγάλες έρευνες.
Ο αναπληρωτής καθηγητής Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Χρήστος Πίτσαβος,ο αναπληρωτής καθηγητής Ορθοπεδικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Νίκος Παπαϊωάννου και ο καθηγητής Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής του Πανεπιστημίου Κρήτης Αντώνης Καφάτος δίνουν πρακτικές συμβουλές για να αλλάξετε με ανώδυνο τρόπο (χωρίς νατο καταλάβετε) το προφίλ της υγείας σας.
Αφαιρέστε ένα γραμμάριο αλάτι την ημέρα από το φαγητό σας. Μεγάλη έρευνα από τα Πανεπιστήμια της Οξφόρδης και του Λίβερπουλ, η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας στο Σαν Φραντσίσκο, έδειξε ότι περισσότερεςαπό 21.000 ζωές στη Βρετανία θα σώζονταν κάθε χρόνο από τη στεφανιαία νόσο αν οι κάτοικοί της έτρωγαν μόνο ένα γραμμάριο λιγότερο αλάτι την ημέρα, προσέθεταν ένα φρούτο στην καθημερινή διατροφή τους και αντικαθιστούσαν το 1% της προσλαμβανόμενης ενέργειας από κορεσμένα λίπη (ζωικά) ή τρανς λίπη (υδρογονωμένα) με ακόρεστα (φυτικά). Να θυμάστε ότι με κάθε αναποδογύρισμα της μέσης αλατιέρας πέφτει στο φαγητό ποσότητα αλατιού έως μισό γραμμάριο, ενώ κάθε κουταλάκι του γλυκού αλάτι είναι περίπου 5 γραμμάρια.
Αντικαταστήστε τα μυτερά παπούτσια με στρογγυλά ή τετράγωνα. Οι καλύτεροι πελάτες των ορθοπεδικών γιατρών είναι οι γυναίκες που φορούν μυτερά παπούτσια! «Τα παπούτσια με τριγωνική μύτη παραμορφώνουντα δάκτυλα και προκαλούν στις γυναίκες τα επώδυνα κότσια (την παραμόρφωση του μεγάλου βλαισού δακτύλου)», τονίζει ο κ. Παπαϊωάννου.
Να φοράτε αντιηλιακό και τον χειμώνα ή τις συννεφιασμένες ημέρες. «Τα αντιηλιακά δεν είναι μόνο για το καλοκαίρι και την ηλιοφάνεια»,υπογραμμίζει ο δερματολόγος δρ Νικ Λόουι, σύμβουλος στο ΝοσοκομείοUniversity College στο Λονδίνο. «Η UVA ακτινοβολία, ο ύπουλος εχθρός του δέρματος, είναι παρούσα όλο τον χρόνο και διαπερνά σύννεφα και γυαλιά. Γι' αυτό, να φοράτε κάθε μέρα αντιηλιακό (που θα καλύπτει την UVA ακτινοβολία), τον χειμώνα με δείκτη προστασίας 15 και το καλοκαίριμε δείκτη προστασίας 30».
Να τρώτε τροφές με διάφορα χρώματα. Κάθε χρώμα αντιπροσωπεύει διαφορετικές αντιοξειδωτικές ουσίες που θωρακίζουν την υγεία, καθώς και θρεπτικά συστατικά που δρουν συνεργατιικά με άλλα. Για παράδειγμα, η βιταμίνη C από τα φρούτα ενισχύει την απορρόφηση του σιδήρου από τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως τοσπανάκι. Καθημερινά, λοιπόν, σκεφθείτε αν φάγατε κάτι πράσινο, κάτι πορτοκαλί και κάτι κόκκινο.
Μειώστε τις ημερήσιες θερμίδες σας κατά 250 την ημέρα. Θα χάνετε ένα περιττό κιλό τον μήνα, απλώς αφαιρώντας από τη διατροφήσας π.χ. ένα ντόνατς (218 θερμίδες) ή μισή σοκολάτα γάλακτος (265θερμίδες) ή μια γκοφρέτα (203 θερμίδες) ή δύο αναψυκτικά (129 θερμίδεςτο ένα) ή αλλάζοντας τα δύο πλήρη γαλακτοκομικά γιαούρτια (212θερμίδες το απλό και 230 το στραγγιστό) με άπαχα (82 θερμίδες το ένα)ή αντικαθιστώντας την τυρόπιτα στο κολατσιό (280 θερμίδες) με ένα μήλο(71 θερμίδες) ή ένα αχλάδι (49 θερμίδες) ή ένα ροδάκινο (66 θερμίδες)ή 20 κεράσια (24 θερμίδες) ή 10 φράουλες (27 θερμίδες). «Ελάττωση του σωματικού βάρους κατά 5 κιλά μπορεί να ελαττώσει την κακή χοληστερόλη (LDL) κατά περίπου 5%-8%, ενώ για κάθε κιλό που χάνετε αυξάνεται η καλή χοληστερόλη (HDL) κατά 0,35 μονάδες», λέει ο κ.Πίτσαβος. «Επιπλέον, η βελτίωση του Δείκτη Μάζας Σώματος και ηαπόκτηση του ιδανικού (για το ύψος και τις σωματικές δραστηριότητες κάθε ατόμου) βάρους επαναφέρει τη συστολική και τη διαστολική πίεση στα φυσιολογικά επίπεδα».
Μη φοράτε τελείως ίσια παπούτσια. «Μια μικρή ανύψωση (τακούνι 1,5 - 3 εκατοστά) είναι απαραίτητη για τη στατική του σώματος», λέει ο κ. Παπαϊωάννου. «Ετσι, κατανέμεται το βάρος του σώματος σε όλη την επιφάνεια του πέλματος και όχι μόνο στις φτέρνες και δεν ταλαιπωρείται η μέση σας».
Μην τρώτε «ένα και καλό» γεύμα την ημέρα. «Τα γεύματά μας κατά τη διάρκεια μίας ημέρας δεν πρέπει να υπερβαίνουν συνολικά τα πέντε ή να είναι λιγότερα από τρία, για τη σωστή λειτουργία του μεταβολισμού μας», εξηγεί ο κ. Πίτσαβος.«Να τρώτε τρία κύρια γεύματα (πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό) και δύο μικρότερα στα μεσοδιαστήματα (κατά προτίμηση ένα φρούτο ή ένα γιαούρτι)». Μοιράστε λοιπόν το φαγητό της ημέρας, για να έχετε ομοιόμορφη απελευθέρωση της γλυκόζης στο αίμα και επομένως αύξηση τηςσωματικής και διανοητικής αντοχής και αποφυγή της υπνηλίας.
Να δουλεύετε στη σωστή εργονομική θέση. Η κακή στάση μπροστά στον ηλεκτρονικό υπολογιστή καταπονεί τον αυχένα,τη σπονδυλική στήλη και τους καρπούς, με αποτέλεσμα να προκαλούνται πόνοι στη μέση και τον σβέρκο και φλεγμονές. «Η οθόνη πρέπει να είναιστο ύψος των ματιών για να μη σκύβετε», συμβουλεύει ο κ. Παπαϊωάννου.«Κάτω από τον καρπό πρέπει να υπάρχει ένα μαξιλαράκι (pad), για να μηνπροκαλούνται τενοντίτιδες. Η ράχη πρέπει να στηρίζεται καλά στην καρέκλα. Η καρέκλα πρέπει να είναι περιστρεφόμενη, ώστε να μη στρέφουμε το σώμα μας προς την οθόνη». Κάνετε ασκήσεις ενώ βλέπετε τηλεόραση. Καθώς βλέπετε τηλεόραση στο τέλος της ημέρας, ξαπλώστε στο χαλί για διατάσεις του κορμού (πολύ ανακουφιστικές μετά την καθιστική δουλειάστο γραφείο) και μερικές ασκήσεις κοιλιακών μυών (για να κρατούν καλά τη μέση και την πλάτη), οι οποίοι δεν γυμνάζονται με τις καθημερινές εργασίες. Μπορείτε επίσης να κάνετε μερικές ασκήσεις με μπάλα γυμναστικής, είτε πατώντας τα πόδια στο πάτωμα και τεντώνοντας προσεκτικά την πλάτη στην επιφάνειά της είτε κάνοντας κυκλικές κινήσεις με τους γοφούς ενώ κάθεστε πάνω στην μπάλα.Αλλη ιδέα είναι να κάθεστε όρθιος στο ένα πόδι για ένα λεπτό (κάνονταςεναλλαγή με το άλλο πόδι την επόμενη φορά) ενώ πλένετε τα δόντια σας, είναι καλή άσκηση ισορροπίας.
Να τρώτε 5-6 καρύδια την ημέρα. «Σας δίνουν την επαρκή ποσότητα των ω-3 λιπαρών οξέων (α-λινολεϊκούοξέος) για πρόληψη του εμφράγματος του μυοκαρδίου και των εγκεφαλικών επεισοδίων», εξηγεί ο κ. Καφάτος. Να πλένετε τα χέρια σας μόλις μπείτε στο σπίτι. «Πολλοί ιοί μπορεί να περάσουν πολύ εύκολα από τα χέρια σας στον οργανισμό σας. Ετσι, το χερούλι της πόρτας του δημόσιου κτιρίου ή οι χειρολαβές στο Μετρό είναι το χειρότερο πράγμα που μπορείτε να πιάσετε», λέει ο καθηγητής Ρον Εκλις, διευθυντής του Κέντρου ΚοινούΚρυολογήματος στο Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ.«Προσπαθώ πάντα να έχω τα χέρια στην τσέπη μου ή να διαβάζω στο τρένο ένα βιβλίο και όταν γυρνώ στο σπίτι πλένω τα χέρια μου με πολύ σαπούνι και ζεστό νερό, τραγουδώντας το "Happy Birthday" από την αρχή έως το τέλος, ώστε να είμαι βέβαιος ότι έκανα επαρκές πλύσιμο.»Προσέξτε, επίσης, αν είστε κουρασμένοι, να μην τρίψετε τα μάτια σας με άπλυτα χέρια, είναι ένα σημείο εισόδου για κάθε ιό», προσθέτει.
Μην πίνετε πάνω από 2 φλιτζάνια καφέ την ημέρα. «Κατά προτίμηση, ο καφές να είναι φίλτρου ή ελληνικός», συνιστά ο κ.Πίτσαβος. «Η κατάχρηση στην κατανάλωση καφέ αυξάνει την αρτηριακή πίεση και αυτή, τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό επεισόδιο».
Μη μιλάτε για δουλειές και προβλήματα όταν βγαίνετε για ψυχαγωγία. Το χειρότερο που μπορείτε να κάνετε όταν βγαίνετε για διασκέδαση είναι να μιλάτε για προβλήματα, σύμφωνα με την καθηγήτρια Ψυχολογίας στοΠανεπιστήμιο του Λάνκαστερ Κάρι Κούπερ. «Νομίζετε ότι κάτι κάνετε γιατο πρόβλημά σας, αλλά στην πραγματικότητα δεν κάνετε τίποτα», λέει.«Αντίθετα, ένας καφές ή μια βόλτα με ένα φίλο χωρίς δυσάρεστεςσυζητήσεις είναι η καλύτερη στρατηγική για να αντιμετωπίσετε το στρες».
Προσθέστε ένα ποτηράκι κόκκινο κρασί στο καθημερινό γεύμα σας. Ή μοιράστε το σε δύο κύρια γεύματα της ημέρας. «Η κατανάλωση αλκοόλ καθημερινά και σε μικρές ποσότητες (1-2 μικρά ποτήρια) έχει αποδειχθεί ότι δρα προστατευτικά και βελτιώνει τη λειτουργία της καρδιάς και όλων των αγγείων», λέει ο κ. Πίτσαβος. «Ιδιαίτερα το κόκκινο κρασί είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικές ουσίες».
Μην παρακοιμάστε τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες. Πολλές ημικρανίες αναφέρονται και ως «πονοκέφαλοι του γουικέντ», γιατί συχνά εμφανίζονται τα πρωινά του Σαββάτου ή της Κυριακής, σύμφωνα μετον δρα Αντριου Ντόουσον, κλινικό διευθυντή της Υπηρεσίας Πονοκεφάλων PCT στο Κεντ.«Οι αλλαγές στο ωράριο του ύπνου έχουν θεαματικό αποτέλεσμα στον υποθάλαμο του εγκεφάλου και είναι υπεύθυνες για την ισορροπία τωνορμονών, που μπορεί να πυροδοτήσουν πονοκεφάλους. Γι' αυτό,προσπαθήστε να έχετε το Σαββατοκύριακο περίπου το ίδιο ωράριο με τις καθημερινές και αν αισθάνεστε κουρασμένοι, να παίρνετε έναν υπνάκο το μεσημέρι».
Να κάνετε εντατική γυμναστική τρεις φορές την εβδομάδα επί 10 λεπτά. Σύμφωνα με μια έρευνα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιθεώρηση«Journal of Physiology», η εναλλαγή σύντομων εκρήξεων έντονης άσκησης με μικρές περιόδους αδράνειας δίνει καλύτερα αποτελέσματα με λιγότερο χρόνο και κόπο.«Κάνοντας εντατικά δέκα μονόλεπτα π.χ. στο ποδήλατο γυμναστικής και διακόπτοντας για ένα λεπτό, επί τρεις φορές την εβδομάδα, έχει τα ίδιααποτελέσματα για τους μυς με πολλές ώρες συμβατικής άσκησης η οποία δεν γίνεται το ίδιο εντατικά», δήλωσε ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακ Μάστερ του Καναδά και επικεφαλής της έρευνας, Μάρτιν Γκιμπάλα.
Να αγοράζετε παπούτσια στο τέλος της ημέρας «Επειδή τα πόδια πρήζονται κατά τη διάρκεια της ημέρας, το πρωινό μέγεθος συνήθως είναι διαφορετικό από το βραδινό και αν αγοράσετε παπούτσια το πρωί, αυτά θα ταλαιπωρήσουν τα πέλματά σας και θα παραμορφώσουν τα δάκτυλά σας», σημειώνει ο κ. Παπαϊωάννου.
Να αναπνέετε όπως τα μωρά «Το στρες αθροίζεται, γι' αυτό βρείτε μικρά "παράθυρα χρόνου" κατά τη διάρκεια της ημέρας για να αποσυμπιέζεστε από το άγχος με λίγες καλές αναπνοές», λέει ο δρ Νιλ Σαχ, διευθυντής της βρετανικής ΕταιρείαςΔιαχείρισης του Στρες. «Το στρες προκαλεί μικρές αναπνοές που αφήνουντο διάφραγμα ακίνητο με αποτέλεσμα να κάνουν όλη τη δουλειά οι μύες του θώρακα. Ο μύες αυτοί γίνονται ολοένα στενότεροι και στο τέλος μιας ημέρας με έντονο στρες αισθάνεστε τους ώμους σας να έχουν φθάσει στα αυτιά σας».Να παίρνετε λοιπόν βαθιές αναπνοές φανταζόμενοι μια μπάλα που φουσκώνει κάτω από την κοιλιά σας. Να κρατάτε την αναπνοή αυτή για 5 -6 δευτερόλεπτα και να εκπνέετε αργά από τη μύτη. «Αν επαναλαμβάνετε τη διαδικασία δέκα φορές κάθε δύο ώρες θα αισθάνεστε διαφορετικός άνθρωπος στη δουλειά», λέει ο δρ Σαχ. «Το αποκαλώ αναπνοή μωρού, γιατί όλοι γεννιόμαστε με καλή αναπνοή».

Η ΓΛΩΣΣΑ ΜΑΣ ΣΕ ... ΑΠΛΗ ΓΛΩΣΣΑ

Η ομορφιά και ο πλούτος υπάρχουν σε όλες τις επιστήμες. Όλοι εμείς οι «κολλημένοι» με τη Χημεία, το έχουμε αντιληφθεί αυτό όταν απολαμβάνουμε τον κοφτερό σαν λεπίδι στίχο ποίησης , την ομορφιά και την συμμετρία των μαθηματικών συμβόλων και το πυκνό νόημα ενός κοινωνιολογικού δοκιμίου. Σήμερα θα αφιερώσω το πρωτοσέλιδο στην υπέροχη ελληνική γλώσσα. Την Γλώσσα που έχει μπολιάσει όλες τις άλλες μεγάλες γλώσσες της Ανθρωπότητας. Την γλώσσα που αποτελεί το βασικό εργαλείο επικοινωνίας στις θετικές επιστήμες. Την μόνη ίσως γλώσσα που είναι ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΗ και όχι ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΚΗ. Τη γλώσσα που κρύβει μιαν απαράμιλλη μουσικότητα. Φιλόλογος δεν είμαι για να αξιολογήσω το κείμενο που ακολουθεί. Προσωπικά με άγγιξε. Αν αγγίξει και σας δώστε το στα παιδιά σας να το διαβάσουν. Λ.Γ.Τ.

Η γλώσσα μας ….σε απλή γλώσσα

Η Αγγλική γλώσσα έχει 490.000 λέξεις από τις οποίες 41.615 λέξεις. είναι από την Ελληνική γλώσσα.. (Bιβλίο Γκίνες)
Η Ελληνική με την μαθηματική δομή της είναι η γλώσσα της πληροφορικής και της νέας γενιάς των εξελιγμένων υπολογιστών, διότι μόνο σ' αυτήν δεν υπάρχουν όρια. (Μπιλ Γκέιτς, Microsoft)
Η Ελληνική και η Κινέζικη. είναι οι μόνες γλώσσες με συνεχή ζώσα παρουσία από τους ίδιους λαούς και.....στον ίδιο χώρο εδώ και 4.000 έτη. Όλες οι γλώσσες θεωρούνται κρυφοελληνικές, με πλούσια δάνεια από τη μητέρα των γλωσσών, την Ελληνική. (Francisco Adrados, γλωσσολόγος).
Η Ελληνική γλώσσα έχει λέξεις για έννοιες οι οποίες παραμένουν χωρίς απόδοση στις υπόλοιπες γλώσσες, όπως άμιλλα, θαλπωρή και φιλότιμο Μόνον η Ελληνική γλώσσα ξεχωρίζει τη ζωή από το βίο, την αγάπη από τον έρωτα. Μόνον αυτή διαχωρίζει, διατηρώντας το ίδιο ριζικό θέμα, το ατύχημα από το δυστύχημα, το συμφέρον από το ενδιαφέρον.Το εκπληκτικό είναι ότι η ίδια η Ελληνική γλώσσα μας διδάσκει συνεχώς πώς να γράφουμε σωστά. Μέσω της ετυμολογίας, μπορούμε να καταλάβουμε ποιός είναι ο σωστός τρόπος γραφής ακόμα και λέξεων που ποτέ δεν έχουμε δει ή γράψει. Το «πειρούνι» για παράδειγμα, για κάποιον που έχει βασικές γνώσεις Αρχαίων Ελληνικών, είναι προφανές ότι γράφεται με «ει» και όχι με «ι» όπως πολύ άστοχα το γράφουμε σήμερα. Ο λόγος είναι πολύ απλός, το «πειρούνι» προέρχεται από το ρήμα «πείρω» που σημαίνει τρυπώ-διαπερνώ, ακριβώς επειδή τρυπάμε με αυτό το φαγητό για να το πιάσουμε.
Επίσης η λέξη «συγκεκριμένος» φυσικά και δεν μπορεί να γραφτεί «συγκεκρυμμένος», καθώς προέρχεται από το «κριμένος» (αυτός που έχει δηλαδή κριθεί) και όχι βέβαια από το «κρυμμένος» (αυτός που έχει κρυφτεί). Άρα το να υπάρχουν πολλά γράμματα για τον ίδιο ήχο (π.χ. η, ι, υ, ει, οι κτλ) όχι μόνο δεν θα έπρεπε να μας δυσκολεύει, αλλά αντιθέτως να μας βοηθάει στο να γράφουμε πιο σωστά, εφόσον βέβαια έχουμε μια βασική κατανόηση της γλώσσας μας.
Επιπλέον η ορθογραφία με την σειρά της μας βοηθάει αντίστροφα στην ετυμολογία αλλά και στην ανίχνευση της ιστορική πορείας της κάθε μίας λέξης. Και αυτό που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε την καθημερινή μας νεοελληνική γλώσσα περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, είναι η γνώση των Αρχαίων Ελληνικών.
Είναι πραγματικά συγκλονιστικό συναίσθημα να μιλάς και ταυτόχρονα να συνειδητοποιείς τι ακριβώς λές, ενώ μιλάς και εκστομίζεις την κάθε λέξη ταυτόχρονα να σκέφτεσαι την σημασία της. Είναι πραγματικά μεγάλο κρίμα να διδάσκονται τα Αρχαία με τέτοιο φρικτό τρόπο στο σχολείο ώστε να σε κάνουν να αντιπαθείς κάτι το τόσο όμορφο και συναρπαστικό.
Η ΣΟΦΙΑ
Στη γλώσσα έχουμε το σημαίνον (την λέξη) και το σημαινόμενο (την έννοια). Στην Ελληνική γλώσσα αυτά τα δύο έχουν πρωτογενή σχέση, καθώς αντίθετα με τις άλλες γλώσσες το σημαίνον δεν είναι μια τυχαία σειρά από γράμματα. Σε μια συνηθισμένη γλώσσα όπως τα Αγγλικά μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι να λέμε το σύννεφο car και το αυτοκίνητο cloud, και από την στιγμή που το συμφωνήσουμε να ισχύει. Στα Ελληνικά κάτι τέτοιο είναι αδύνατον. Γι' αυτό το λόγο πολλοί διαχωρίζουν τα Ελληνικά σαν «εννοιολογική» γλώσσα από τις υπόλοιπες «σημειολογικές» γλώσσες.
Μάλιστα ο μεγάλος φιλόσοφος και μαθηματικός Βένερ Χάιζενμπεργκ είχε παρατηρήσει αυτή την σημαντική ιδιότητα για την οποία είχε πει «Η θητεία μου στην αρχαία Ελληνική γλώσσα υπήρξε η σπουδαιότερη πνευματική μου άσκηση. Στην γλώσσα αυτή υπάρχει η πληρέστερη αντιστοιχία ανάμεσα στην λέξη και στο εννοιολογικό της περιεχόμενο».
Όπως μας έλεγε και ο Αντισθένης, «Αρχή σοφίας, η των ονομάτων επίσκεψις». Για παράδειγμα ο «άρχων» είναι αυτός που έχει δική του γη (άρα=γή + έχων). Και πραγματικά, ακόμα και στις μέρες μας είναι πολύ σημαντικό να έχει κανείς δική του γη / δικό του σπίτι. Ο «βοηθός» σημαίνει αυτός που στο κάλεσμα τρέχει. Βοή=φωνή + θέω=τρέχω. Ο Αστήρ είναι το αστέρι, αλλά η ίδια η λέξη μας λέει ότι κινείται, δεν μένει ακίνητο στον ουρανό (α + στήρ από το ίστημι που σημαίνει στέκομαι).
Αυτό που είναι πραγματικά ενδιαφέρον, είναι ότι πολλές φορές η λέξη περιγράφει ιδιότητες της έννοιας την οποίαν εκφράζει, αλλά με τέτοιο τρόπο που εντυπωσιάζει και δίνει τροφή για τη σκέψη. Για παράδειγμα ο «φθόνος» ετυμολογείται από το ρήμα «φθίνω» που σημαίνει μειώνομαι. Και πραγματικά ο φθόνος σαν συναίσθημα, σιγά-σιγά μας φθίνει και μας καταστρέφει. Μας «φθίνει» - ελαττώνει ως ανθρώπους - και μας φθίνει μέχρι και την υγεία μας. Και, βέβαια, όταν αναφερόμαστε σε κάτι που είναι τόσο πολύ ώστε να μην τελειώνει, πως το λέμε; Μα, φυσικά, «άφθονο». Έχουμε τη λέξη «ωραίος» που προέρχεται από την «ώρα». Διότι για να είναι κάτι ωραίο, πρέπει να έλθει και στην ώρα του. Ωραίο δεν είναι το φρούτο όταν είναι άγουρο ή σαπισμένο και ωραία γυναίκα δεν είναι κάποια ούτε στα 70 της άλλα ούτε φυσικά και στα 10 της. Ούτε το καλύτερο φαγητό είναι ωραίο όταν είμαστε χορτάτοι, επειδή, σε αυτή την περίπτωση, δεν μπορούμε να το απολαύσουμε. Ακόμα έχουμε την λέξη «ελευθερία» για την οποία το «Ετυμολογικόν Μέγα» διατείνεται «παρά το ελεύθειν όπου ερά» = το να πηγαίνει κανείς όπου αγαπά . Άρα βάσει της ίδιας της λέξης, ελεύθερος είσαι όταν έχεις τη δυνατότητα να πάς όπου αγαπάς. Πόσο ενδιαφέρουσα ερμηνεία!!!
Το άγαλμα ετυμολογείται από το αγάλλομαι (ευχαριστιέμαι) επειδή όταν βλέπουμε (σε αρχική φάση οι Θεοί) ένα όμορφο αρχαιοελληνικό άγαλμα η ψυχή μας ευχαριστείται, αγάλλεται. Και από το θέαμα αυτό επέρχεται η αγαλλίαση. Αν κάνουμε όμως την ανάλυση της λέξης αυτής θα δούμε ότι είναι σύνθετη από αγάλλομαι + ίαση(=γιατρειά). Άρα, για να συνοψίσουμε, όταν βλέπουμε ένα όμορφο άγαλμα (ή οτιδήποτε όμορφο), η ψυχή μας αγάλλεται και γιατρευόμαστε. Και πραγματικά, γνωρίζουμε όλοι ότι η ψυχική μας κατάσταση συνδέεται άμεσα με τη σωματική μας υγεία.
Παρένθεση: και μια και το έφερε η «κουβέντα», η Ελληνική γλώσσα μας λέει και τι είναι άσχημο. Από το στερητικό «α» και την λέξη σχήμα μπορούμε εύκολα να καταλάβουμε τι. Για σκεφτείτε το λίγο.
Σε αυτό το σημείο, δεν μπορούμε παρά να σταθούμε στην αντίστοιχη Λατινική λέξη για το άγαλμα (που μόνο Λατινική δεν είναι). Οι Λατίνοι ονόμασαν το άγαλμα, statua από το Ελληνικό «ίστημι» που ήδη αναφέραμε, και το ονόμασαν έτσι επειδή στέκει ακίνητο. Προσέξτε την τεράστια διαφορά σε φιλοσοφία μεταξύ των δύο γλωσσών, αυτό που σημαίνει στα Ελληνικά κάτι τόσο βαθύ εννοιολογικά, για τους Λατίνους είναι απλά ένα ακίνητο πράγμα.
Είναι προφανής η σχέση που έχει η γλώσσα με τη σκέψη του ανθρώπου. Όπως λέει και ο George Orwell στο αθάνατο έργο του «1984», απλή γλώσσα σημαίνει και απλή σκέψη. Εκεί το καθεστώς προσπαθούσε να περιορίσει την γλώσσα για να περιορίσει την σκέψη των ανθρώπων, καταργώντας συνεχώς λέξεις.
«Η γλώσσα και οι κανόνες αυτής αναπτύσσουν την κρίση», έγραφε ο Μιχάι Εμινέσκου, εθνικός ποιητής των Ρουμάνων. Μια πολύπλοκη γλώσσα αποτελεί μαρτυρία ενός προηγμένου πνευματικά πολιτισμού. Το να μπορείς να μιλάς σωστά σημαίνει ότι ήδη είσαι σε θέση να σκέφτεσαι σωστά, να γεννάς διαρκώς λόγο και όχι να παπαγαλίζεις λέξεις και φράσεις.

Η ΜΟΥΣΙΚΟΤΗΤΑ

Η Ελληνική φωνή κατά την αρχαιότητα ονομαζόταν «αυδή». Η λέξη αυτή δεν είναι τυχαία αφού προέρχεται από το ρήμα «άδω» που σημαίνει τραγουδώ. Όπως γράφει και ο μεγάλος ποιητής και ακαδημαϊκός Νικηφόρος Βρεττάκος: «Όταν κάποτε φύγω από τούτο το φώς θα ελιχθώ προς τα πάνω, όπως ένα ποταμάκι που μουρμουρίζει. Κι αν τυχόν κάπου ανάμεσα στους γαλάζιους διαδρόμους συναντήσω αγγέλους, θα τους μιλήσω Ελληνικά, επειδή δεν ξέρουνε γλώσσες. Μιλάνε Μεταξύ τους με μουσική».
Ο γνωστός Γάλλος συγγραφεύς Ζακ Λακαρριέρ επίσης μας περιγράφει την κάτωθι εμπειρία από το ταξίδι του στην Ελλάδα: «Άκουγα αυτούς τους ανθρώπους να συζητούν σε μια γλώσσα που ήταν για μένα αρμονική αλλά και ακατάληπτα μουσική. Αυτό το ταξίδι προς την πατρίδα - μητέρα των εννοιών μας - μου απεκάλυπτε ένα άγνωστο πρόγονο, που μιλούσε μια γλώσσα τόσο μακρινή στο παρελθόν, μα οικεία και μόνο από τους ήχους της. Αισθάνθηκα να τα έχω χαμένα, όπως αν μου είχαν πει ένα βράδυ ότι ο αληθινός μου πατέρας ή η αληθινή μου μάνα δεν ήσαν αυτοί που με είχαν αναστήσει».
Ο διάσημος Έλληνας και διεθνούς φήμης μουσικός Ιάνης Ξενάκης, είχε πολλές φορές τονίσει ότι η μουσικότητα της Ελληνικής είναι εφάμιλλη της συμπαντικής. Αλλά και ο Γίββων μίλησε για μουσικότατη και γονιμότατη γλώσσα, που δίνει κορμί στις φιλοσοφικές αφαιρέσεις και ψυχή στα αντικείμενα των αισθήσεων. Ας μην ξεχνάμε ότι οι Αρχαίοι Έλληνες δεν χρησιμοποιούσαν ξεχωριστά σύμβολα για νότες, χρησιμοποιούσαν τα ίδια τα γράμματα του αλφαβήτου.
«Οι τόνοι της Ελληνικής γλώσσας είναι μουσικά σημεία που μαζί με τους κανόνες προφυλάττουν από την παραφωνία μια γλώσσα κατ' εξοχήν μουσική, όπως κάνει η αντίστιξη που διδάσκεται στα ωδεία, ή οι διέσεις και υφέσεις που διορθώνουν τις κακόηχες συγχορδίες», όπως σημειώνει η φιλόλογος και συγγραφεύς Α. Τζιροπούλου-Ευσταθίου. Είναι γνωστό εξάλλου πως όταν οι Ρωμαίοι πολίτες πρωτάκουσαν στην Ρώμη Έλληνες ρήτορες, συνέρρεαν να θαυμάσουν, ακόμη και όσοι δεν γνώριζαν Ελληνικά, τους ανθρώπους που «ελάλουν ώς αηδόνες».
Δυστυχώς κάπου στην πορεία της Ελληνικής φυλής, η μουσικότητα αυτή (την οποία οι Ιταλοί κατάφεραν και κράτησαν) χάθηκε, προφανώς στα μαύρα χρόνια της Τουρκοκρατίας.
Να τονίσουμε εδώ ότι οι άνθρωποι της επαρχίας, του οποίους συχνά κοροϊδεύουμε για την προφορά τους, είναι πιο κοντά στην Αρχαιοελληνική προφορά από ό,τι εμείς οι άνθρωποι της πόλεως.
Η Ελληνική γλώσσα επιβλήθηκε αβίαστα (στους Λατίνους) και χάρη στην μουσικότητά της.
Όπως γράφει και ο Ρωμαίος Οράτιος «Η Ελληνική φυλή γεννήθηκε ευνοημένη με μία γλώσσα εύηχη, γεμάτη μουσικότητα

ΘΑ ΔΩΣΩ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ!

ΘΑ ΔΩΣΩ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΜΑΣ

Καλώς σας βρήκα και πάλι μουσαφίρηδες στο ηλεκτρονικό αυτό «ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ». Μη γελάτε, έτσι κάπως βλέπει το ΧΗΜΕΙΟΡΑΜΑ τους επισκέπτες του και αν μπορούσε να τους τρατάρει και …ηλεκτρονικό καφέ και γλυκό κουταλιού θα το έκανε, αλλά μάλλον θα είναι άνοστα, οπότε άσε... Αντί γι’ αυτά σας κερνάμε Χημεία και ολίγη από επικαιρότητα. Η σύντομη «εκδρομή» στο Γ.Ν. Ρεθύμνου τέλειωσε και ευτυχώς δεν έκρυβε δυσάρεστες εκπλήξεις. Μάλλον καλοπεράσαμε μια βδομάδα, με απόλυτο καθισιό, χαλάρωση, διάβασμα και γοητευτικές νοσοκόμες να σου συμπαραστέκονται πονόψυχα στο κρεβάτι του πόνου. (Και η βρόχα έξω έπεφτε… που έλεγε και ο Παμμέγιστος Ζαμπέτας). Αν έλειπαν εκείνη η τετράκις ανάλατη σούπα κοτόπουλου και κάτι ασκούμενα γιατρουδάκια που θεωρούσαν τα ράμματα χορδές κιθάρας , θα ξανάκλεινα την «σουίτα» για του χρόνου.

Ας σοβαρευτούμε όμως Κυρίες και Κύριοι. Οι μέρες αυτές, οι κενές περιεχομένου όπως θα υποστήριζαν κάποιοι, έδωσαν αφορμές για ενατένηση στον ανθρώπινο πόνο και τροφή για φιλοσοφικές σκέψεις. Όταν ο άνθρωπος περνάει τις πόρτες αυτές και ειδικά όταν διαισθάνεται ότι δεν πάει για περίπατο, βγάζει προς τα έξω τα «καλά» του. Ενδιαφέρεται για τον γείτονα ασθενή, σου μιλάει για τα παιδιά και για τη ζωή του σαν να σε γνωρίζει χρόνια, σου προσφέρει φρούτα και ένα καλό λόγο. Οι εγωισμοί –ξέρεις ρε ποιος είμαι εγώ- μπαίνουν σε δεύτερο πλάνο. Αλλά και συ γίνεσαι πιο ανθρώπινος. Περισσότερο παιδί θα έλεγα. Χαμογελάς και το αισθάνεσαι ακόμη και όταν το δωμάτιο έχει πήξει από κόσμο και εκείνα τα γαμημένα ράμματα πονάνε. Βάλσαμο η Αγάπη. Μεγάλο κεφάλαιο οι Φίλοι . Να τα προσέχετε αυτά τα δύο, ακούτε; Οι φίλοι μας επιβεβαιώνουν τις σωστές μας επιλογές, γιατί ως γνωστόν του ς φίλους τους διαλέγεις , ενώ οι συγγενείς έρχονται πακέτο σε συσκευασία δώρου, καλό κακό αυτό είναι πάρτο και βάλτο σαλόνι ή αποθήκη. Σκεφτόμουν τις μέρες αυτές ότι αξίζει να επενδύσουμε σε μετοχές σαν τη Φιλία που αντέχουν στο χρόνο ειδικά τον καιρό αυτό, μιας και δεν υπάρχει σάλιο που έλεγε και ο τέως ΥΠΟΙΚ για άλλες επενδύσεις. Σκεφτόμουν ακόμη (τι άλλο να έκανα μωρέ ξαπλωμένος ανάσκελα) ότι η ΖΩΗ και ο ΘΑΝΑΤΟΣ αποτελούν ένα αχτύπητο δίδυμο. Ο ένας υποβλέπει αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει τον άλλο. Στο διπλανό θάλαμο ο Θάνατος να παίρνει την παρτίδα και να αποχωρεί αφήνοντας ένα λευκό παραπέτασμα δίπλα στο κρεβάτι και στο δικό σου η Ζωή να κλείνει το μάτι πονηρά και με ικανοποίηση. Άντε πάλι μπαγάσα, πήρες παράταση. Κοίταξε ρε κορόιδο να την εκμεταλλευτείς, γιατί η κλεψύδρα σου σαν να χαμηλώνει μου φαίνεται και χαμηλώνει πολύ γρήγορα. Ρούφηξε την παράταση σαν 24ωρη στρατιωτική άδεια και γλέντησέ την χωρίς να την ξεφτιλίσεις. Νιώσε την γλυκιά εκείνη ζάλη από το ρουμπινί Αγιωργήτικο της Νεμέας, μύρισε το άρωμα της γης μετά τη βροχή και χάιδεψε το κεφάλι των παιδιών σου και της αγαπημένης σου. Πες της μια καλή λέξη για τις μελιτζάνες (το αγαπημένο σου) που σου έψησε κι ας ήτανε ανάλατο. Και ψιθύρισε της …"Θα δώσω στη ΖΩΗ μου (μας) ευκαιρίες!" Λ.Γ.Τ.

ΕΠΙΜΕΝΩ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΟΥΤΕ ΕΝΑ ΕΥΡΟΥΛΑΚΙ ΣΕ ΞΕΝΑ ΠΡΟιΟΝΤΑ

 ΑΓΟΡΑΖΟΥΜΕ ΕΛΛΗΝΙΚΑ. Προϊόντα και εταιρείες με άρωμα Ελλάδας.

(Δείτε τις εδώ)

Ναι φίλοι μου να τις στηρίξουμε, ειδικά αυτές που βγάζουν και καλό προϊόν.  Δεν είναι ντροπή να βγάλουμε και λίγο το "πατριωτικό" μας αλλά προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεν μπορεί επειδή καήκαμε από το κουρκούτι, ειδικά η δική μας γενιά που έφαγε το Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» στη μάπα εφτά χρονάκια, να φυσάμε μια ζωή το γιαούρτι. Καμία στήριξη σε εθνοκάπηλους, αυτόκλητους και ετερόκλητους σωτήρες της πατρίδας και τους επιχειρηματίες τύπου «Αγαπούλα» και "Μr PROTON" (κλέβουμε 860, επιστρέφουμε 35 και εις υγείαν των κορόιδων τα υπόλοιπα). Στηρίζουμε όμως κάθε τί που μπορεί να δώσει ανάσες στην πατρίδα μας και δουλειά σε Έλληνες. Ναι θέλω να βοηθήσω τα παιδιά μου , αλλά και τα παιδιά του φίλου μου του Μανόλη, του Παναγιώτη, του Γιώργη, της Ελένης  του Νίκου.  Δεν τα φάγανε μαζί με τον Πάγκαλο αυτά τα παιδιά που μπαίνουν στη λίστα για Αυστραλία και Γερμανία. Δεν υπάρχει μέλλον εδώ πατέρα, μου είπε ο γιος μου προχθές και πόνεσα. Πόνεσα πολύ. Κατάπια τη γλώσσα μου και επιχειρηματολογούσα λέγοντάς του απίστευτες βλακείες.   Θέλω να στηρίξω τη χώρα μου και δεν ντρέπομαι να το πω. Όχι πετώντας λεφτά σε τρύπιους κουμπαράδες, φτάνει πια, αλλά αγοράζοντας στα Υπερκαταστήματα (super markets) ελληνικά προϊόντα. Θα πάρω υπέροχες σαρδέλες  Καλλονής  (220 εργαζόμενοι)για να συνοδεύσω τα υπέροχα φασόλια Πρεσπών (αν τα βρω), θα γευτώ παγωτό ΕΒΓΑ , ή Δωδώνη και  θα κεράσω στους φίλους σοκολατάκια ΙΟΝ (100 εργαζόμενοι σε 4 εργοστάσια). Κι εκείνο το ταξίδι που σκόπευα να κάνω στην Καππαδοκία το ακυρώνω και πάω Ελλάδα. Να συναντήσω τις Άλπεις  στα υπέροχα δάση της Ηπείρου και την Βόρεια Αφρική στην νότια Κρήτη. Τι δεν έχει αυτό το πανέμορφο «οικόπεδο». Πανύψηλα βουνά , γαλήνιες λίμνες,     καταπράσινα λιβάδια, ποτάμια, βιότοπους, κάστρα, μνημεία, αλλά και ανθρώπους. Απλούς και ωραίους που έχουν τον τρόπο τους, όσα και να τους κλέψουν από το πενιχρό τους εισόδημα να διαθέτουν πλεόνασμα για να κεράσουν τον φίλο ή και τον άγνωστο. Τους αγαπώ αυτούς τους Έλληνες! Είναι αδέλφια μου!

Αξίζει αγαπητοί μου να προσπαθήσουμε. Λ.Γ.Τ.

ΜΕΙΝΕ ΠΕΙΝΑΣΜΕΝΟΣ, ΚΑΝΕ ΤΗΝ ΤΡΕΛΛΑ ΣΟΥ!

Όταν διαβάζω για κάποιους δισεκατομμυριούχους που  συμβουλεύουν απλή ζωή στους υπόλοιπους και ισχυρίζονται ότι το χρήμα δεν φέρνει απαραίτητα και ευτυχία, κουμπώνομαι. Τούτος εδώ όμως νομίζω ότι τα λέει καλά και μάλλον τα πιστεύει. Ίσως όταν κάποιος περνάει έστω και για λίγο στον προθάλαμο του θανάτου και προετοιμάζεται για το μεγάλο ταξίδι, αλλάζει ψυχοσύνθεση. Αντικρίζει πλέον τα πράγματα με πιο ανθρώπινο βλέμμα. Οι αξίες αλλάζουν σειρά, τα μικρά τον συγκινούν και τα μεγάλα δεν τον αγγίζουν. Για τον Στηβ Τζομπς της APPLE η αναφορά. Ο λόγος που εκφώνησε σε τελετή αποφοίτησης στο πανεπιστήμιο του Στάφορντ ήταν ΑΠΛΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟΣ. (Ας είναι καλά ο Μιχαηλίδης της Ελευθεροτυπίας  που τον μετέφρασε και τον δημοσίευσε στην κυριακάτικη έκδοση της.) ΑΠΟΛΑΥΣΤΕ ΤΟΝ

«Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου»

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗ mich@enet.gr Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε. , www.filoftero.blogspot.com

ΣΤΙΣ 24 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ φέτος, 2011, ο αμερικανός επιχειρηματίας Στιβ Τζομπς, 56 ετών, συνιδρυτής, πρώην πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Apple, υπέβαλε την παραίτησή του, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί πλέον (υπονοώντας σοβαρά προβλήματα υγείας) να ανταποκριθεί στα καθήκοντά του.

Ο Στιβ Τζομπς πριν από λίγες μέρες υπέβαλε την παραίτησή του «κουρασμένος και αδύναμος» από την αρρώστιά του.Στις 12 Ιουνίου του 2005, ο Τζομπς είχε κάνει μια συγκλονιστική ομιλία κατά την τελετή αποφοίτησης στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Κατά τη διάρκειά της, οι περισσότεροι απόφοιτοι έκλαιγαν συνεχώς. Στο τέλος, το χειροκρότημα δεν θα σταματούσε εάν δεν εκλιπαρούσε ο ίδιος τους φοιτητές, τους καθηγητές, τους συγγενείς και φίλους, «please stop, before Ι start». Η ομιλία εκείνη «κυκλοφόρησε» στο Ιντερνετ και έχει διαβαστεί από εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Τη μεταφράσαμε, και τη δημοσιεύουμε ολόκληρη σήμερα, στο «Ανθρώπων Εργα και Ημέρες».
Είναι τιμή μου που είμαι μαζί σας σήμερα στην τελετή αποφοίτησής σας από ένα από τα καλύτερα πανεπιστήμια στον κόσμο. Για να σας πω και την αλήθεια, αυτό είναι το πλησιέστερο που έχω φτάσει ποτέ σε τελετή αποφοίτησης. Σήμερα, θέλω να σας πω τρεις ιστορίες από τη ζωή μου. Αυτό, όλο κι όλο. Τίποτα σπουδαίο. Απλώς τρεις ιστορίες.
1Η πρώτη έχει να κάνει με το πώς να ενώνεις σημεία.
Εγώ εγκατέλειψα τις σπουδές μου στο Κολέγιο Reed τους πρώτους 6 μήνες, αλλά παρέμεινα εκεί ως drop-in (σ.σ.: που είναι ο φοιτητής ο οποίος αντί για 4 χρόνια, επιλέγει να σπουδάσει μόνο για 2 χρόνια στο πανεπιστήμιο) για άλλους 18 μήνες, οπότε και τα παράτησα οριστικά. Γιατί το έκανα αυτό, λοιπόν;
Ολα άρχισαν προτού καν γεννηθώ. Η βιολογική μου μητέρα ήταν πολύ νέα, ανύπαντρη φοιτήτρια, και αποφάσισε να με δώσει για υιοθεσία. Πίστευε πολύ βαθιά ότι θα έπρεπε να υιοθετηθώ από απόφοιτους πανεπιστημίου, από μορφωμένους ανθρώπους δηλαδή, και έτσι όλα είχαν κανονιστεί ώστε μόλις γεννιόμουν να με υιοθετούσαν ένας δικηγόρος και η γυναίκα του. Μόνο που, μόλις βγήκα από τη κοιλιά της μητέρας μου, οι δύο αυτοί άνθρωποι αποφάσισαν την τελευταία στιγμή ότι ήθελαν κορίτσι. Ετσι, λοιπόν, οι σημερινοί μου γονείς, οι οποίοι ήσαν σε λίστα αναμονής τότε, έλαβαν ένα τηλεφώνημα στη μέση της νύχτας και άκουσαν κάποιον να τους λέει: «Εχουμε, αναπάντεχα, ένα νεογέννητο αγόρι. Το θέλετε;». Και είπαν: «Βεβαίως».
Η βιολογική μου μητέρα ανακάλυψε αργότερα ότι η θετή μου μητέρα ποτέ δεν είχε αποφοιτήσει από κανένα πανεπιστήμιο, και ότι ο θετός μου πατέρας δεν είχε αποφοιτήσει καν από γυμνάσιο. Ετσι, αρνήθηκε να υπογράψει τα έγγραφα στα οποία χρειαζόταν η συμφωνία της ώστε να οριστικοποιηθεί η υιοθεσία μου. Υποχώρησε, όμως, λίγους μήνες αργότερα, όταν οι θετοί μου γονείς υποσχέθηκαν ότι κάποια μέρα θα με έστελναν σε πανεπιστήμιο. Να μορφωθώ.
Πράγματι, 17 χρόνια μετά, πήγα για σπουδές σε πανεπιστήμιο. Αλλά πολύ αφελώς, επέλεξα ένα πανεπιστήμιο το οποίο ήταν σχεδόν όσο ακριβό είναι και το Στάνφορντ, και έτσι όλες οι οικονομίες των σκληρά εργαζομένων γονιών μου ξοδεύονταν για τα δίδακτρά μου. Επειτα από 6 μήνες, όμως, δεν είχα ειλικρινή απάντηση στο ερώτημα εάν άξιζε τον κόπο οι γονείς μου να ξοδεύουν τόσα χρήματα για να σπουδάζω εγώ. Δεν έβλεπα να είχε αξία αυτή η επένδυσή τους.
Δεν είχα ιδέα τι ήθελα να κάνω στη ζωή μου. Και δεν είχα ιδέα εάν η πανεπιστημιακή ζωή θα με βοηθούσε να βρω την απάντηση. Κι όμως, ήμουν εκεί, και σπούδαζα, ξοδεύοντας όλα τα χρήματα που οι γονείς μου είχαν εξοικονομήσει ολόκληρη ζωή.
Ετσι, λοιπόν, πήρα μια μέρα την απόφαση να εγκαταλείψω τις σπουδές, πιστεύοντας ειλικρινά ότι όλα θα τακτοποιηθούν και ότι θα βρω τελικά το δρόμο μου. Ηταν σχεδόν τρομακτικό, τότε, αυτό που έκανα, αλλά καθώς κοιτάζω πίσω τώρα, νομίζω πως ήταν μία από τις καλύτερες αποφάσεις που πήρα ποτέ. Τη στιγμή που εγκατέλειψα το κανονικό πρόγραμμα σπουδών, σταμάτησα να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα που δεν με ενδιέφεραν και άρχισα να πηγαίνω σ' εκείνα που μου φαίνονταν πιο ενδιαφέροντα. Κατ' επιλογήν.
Δεν ήταν όλα ωραία, εύκολα και ρομαντικά τότε. Δεν είχα δικό μου δωμάτιο στη φοιτητική εστία, κοιμόμουν στο πάτωμα των δωματίων μερικών φίλων μου, πήγαινα σε σουπερμάρκετ και τους επέστρεφα γυάλινες μπουκάλες Κόκα Κόλα και έπαιρνα 5 σεντς τη μία και αγόραζα κάτι να φάω, και περπατούσα 7 μίλια από τη μία άκρη της πόλης στην άλλη κάθε Κυριακή βράδυ για να πάρω δωρεάν ένα πιάτο καλό φαγητό που μοίραζαν σε κάποιο ναό των Χάρε Κρίσνα. Κι όμως, τα λάτρευα όλ' αυτά. Και όσα πράγματα ανακάλυψα τυχαία, ακολουθώντας την περιέργεια και τη διαίσθησή μου, αργότερα αποδείχτηκαν ανεκτίμητα. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα:
Το Κολέγιο Reed, εκείνον τον καιρό, διέθετε την πιο καλή σχολή καλλιγραφίας σε όλη τη χώρα. Σε όλη τη πανεπιστημιούπολη, κάθε αφίσα, κάθε ταμπέλα σε κάθε ντουλάπα ή συρτάρι καθηγητή, λέκτορα ή φοιτητή ήταν γραμμένη στο χέρι με την πιο όμορφη καλλιγραφία. Εγώ, επειδή είχα παραιτηθεί από το κανονικό πρόγραμμα σπουδών και έτσι δεν ήμουν αναγκασμένος να παρακολουθώ τα υποχρεωτικά μαθήματα, αποφάσισα να πάρω το μάθημα της καλλιγραφίας και να μάθω και εγώ να γράφω έτσι ωραία.
Εμαθα, λοιπόν, για τις γραμματοσειρές serif και san serif, έμαθα να τροποποιώ το διάστημα μεταξύ διαφόρων συνδυασμών γραμμάτων και έμαθα τι είναι εκείνο που κάνει τη σπουδαία τυπογραφία πραγματικά σπουδαία. Ηταν υπέροχο, ήταν ιστορικό, ήταν καλλιτεχνικά διακριτικό με τρόπο που καμιά επιστήμη δεν μπορεί να συλλάβει, και εγώ το έβρισκα τόσο, μα τόσο συναρπαστικό.
Τίποτα απ' όλα αυτά δεν είχαν βέβαια καμία ελπίδα πρακτικής εφαρμογής στη ζωή μου. Αλλά δέκα χρόνια αργότερα, όταν σχεδιάζαμε τον πρώτο υπολογιστή Macintosh, όλα όσα έμαθα στο μάθημα της καλλιγραφίας μού ξανάρθαν πάλι. Και τα ενσωματώσαμε όλα στο Mac. Ηταν το πρώτο κομπιούτερ με πραγματικά υπέροχη τυπογραφία. Ετσι, εάν δεν είχα παρατήσει εκείνον τον κύκλο υποχρεωτικών μαθημάτων στο πρώτο έτος του πανεπιστημίου, το Mac δεν θα είχε ποτέ ούτε τις πολλαπλές γραμματοσειρές ούτε και τα fonts με αναλογικά διαστήματα.
Και μιας και τα Windows απλώς αντέγραψαν το Mac, είναι πολύ πιθανό, σήμερα που σας μιλάω, κανένα PC να μην είχε αυτές τις εφαρμογές. Εάν δεν είχα παρατήσει τότε τα υποχρεωτικά μαθήματα, δεν θα πήγαινα ποτέ σ' αυτές τις τάξεις καλλιγραφίας και οι προσωπικοί υπολογιστές μπορεί να μην είχαν την υπέροχη τυπογραφία που έχουν σήμερα.
Βεβαίως, ήταν αδύνατον να δω τόσο πολύ μακριά όταν σπούδαζα τότε στο πανεπιστήμιο και να συνδέσω τα σημεία. Αλλά δέκα χρόνια μετά, κοιτώντας πίσω, ήταν πλέον πολύ σαφές. Πάλι, δεν μπορείς να συνδέσεις τα σημεία κοιτώντας εμπρός. Μπορείς να το κάνεις μόνο εάν κοιτάξεις πίσω εκ των υστέρων. Ετσι, πρέπει να έχεις εμπιστοσύνη ότι τα σημεία αυτά (ή, τα σημάδια, αν θέλετε), με κάποιον τρόπο, στο μέλλον θα ενωθούν. Πρέπει σε κάτι να έχεις πίστη. Στη διαίσθησή σου, στη μοίρα σου, στη ζωή, στο κάρμα, σε οτιδήποτε. Αυτή η προσέγγιση δεν με πρόδωσε ποτέ, και έχει κάνει όλη τη διαφορά στη ζωή μου.
2 Η δεύτερή μου ιστορία είναι για την αγάπη και την απώλεια.
Ημουν τυχερός - πολύ νωρίς ανακάλυψα τι ήθελα να κάνω στη ζωή. Ο Woz κι εγώ ξεκινήσαμε την Apple στο γκαράζ του σπιτιού των δικών μου, όταν εγώ ήμουν 20 χρόνων. Δουλέψαμε σκληρά και σε 10 χρόνια η Apple είχε αναπτυχθεί από μια δουλειά που την κάνανε δύο άνθρωποι μέσα σε ένα γκαράζ σπιτιού σε μια εταιρεία αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων με περισσότερους από 4.000 υπαλλήλους.
Είχαμε μόλις βγάλει στην αγορά την καλύτερή μας δημιουργία -το Macintosh- έναν χρόνο νωρίτερα, κι εγώ μόλις είχα γίνει 30 ετών. Και τότε, με απέλυσαν. Πώς μπορείς να απολυθείς από μία εταιρεία που ξεκίνησες και έστησες εσύ; Ε, καθώς η Apple μεγάλωνε, προσλάβαμε κάποιον που εγώ νόμιζα ότι ήταν ταλαντούχος για να διοικεί την εταιρεία μαζί μου. Και για τον πρώτο σχεδόν χρόνο, τα πράγματα πήγαιναν καλά. Αλλά τότε, τα οράματα και τα σχέδιά μας για το μέλλον άρχισαν να αποκλίνουν, και τελικά είχαμε μία «έκρηξη», έναν μεγάλο καβγά μεταξύ μας. Οταν συνέβη αυτό, το διοικητικό συμβούλιο τάχθηκε με το μέρος αυτού του ανθρώπου που εμείς είχαμε προσλάβει για να μας ξαλαφρώσει στη διοίκηση της εταιρείας.
Ετσι λοιπόν, στα 30 μου χρόνια, με πέταξαν έξω. Και μάλιστα με τον πιο «δημόσιο», πιο ταπεινωτικό τρόπο. Ο,τι ήταν έως τότε το επίκεντρο της ενήλικης ζωής μου, γκρεμίστηκε. Και αυτό για μένα ήταν ολέθριο, καταστροφικό.
Για μερικούς μήνες μετά δεν ήξερα τι να κάνω. Πίστευα πως είχα απογοητεύσει φοβερά όλη την προηγούμενη γενιά των επιχειρηματιών - ότι μου έπεσε η σκυτάλη τη στιγμή που μου την έδιναν για να συνεχίσω.
Συναντήθηκα με τον David Packard και τον Bob Noyce και προσπάθησα να απολογηθώ και να τους εξηγήσω γιατί τα είχα κάνει τόσο σκατά. Σκέφτηκα ακόμα να φύγω εντελώς από την Σίλικον Βάλεϊ και να εξαφανιστώ από προσώπου γης.
Αλλά κάτι άρχισε σιγά σιγά να ρίχνει λίγο φως στη ζωή μου. Αυτό το «κάτι» ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα. Οσα είχαν συμβεί στην Apple, δεν είχαν καν αγγίξει, για μένα, αυτό το «κάτι». Είχα γευτεί την απόρριψη, αλλά ήμουν ακόμα ερωτευμένος.
Και έτσι, αποφάσισα να ξεκινήσω πάλι από την αρχή. Δεν το έβλεπα τότε, αλλά αποδείχτηκε ότι η απόλυσή μου από την Apple ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσε να μου είχε συμβεί. Το βάρος τού να είσαι επιτυχημένος αντικαταστάθηκε από την ελαφράδα τού να μπορείς και πάλι να είσαι πρωτάρης και να έχεις για όλα λιγότερη σιγουριά. Η απόλυσή μου με απελευθέρωσε και με βοήθησε να περάσω σε μία από τις πιο δημιουργικές περιόδους της ζωής μου.
Στα επόμενα πέντε χρόνια, ίδρυσα μια νέα εταιρεία, την NeXT, και ακόμα μία, την Pixar, και ερωτεύτηκα μια καταπληκτική γυναίκα που έμελλε να γίνει και σύζυγός μου. Η Pixar παρήγαγε την πρώτη στον κόσμο ταινία κινουμένων σχεδίων «φτιαγμένων» εξ ολοκλήρου στο κομπιούτερ, το «Toy Story», και είναι σήμερα το πιο επιτυχημένο στούντιο για παραγωγή τέτοιων ταινιών στον κόσμο.
Επίσης, σε μια συγκλονιστική ανατροπή των πραγμάτων, ή Apple εξαγόρασε την NeXT, εγώ επέστρεψα στην Apple και η τεχνολογία που αναπτύξαμε στην NeXT είναι σήμερα στην καρδιά της αναγέννησης της Apple. Και, μαζί με όλα αυτά, η Leurene και εγώ έχουμε μαζί μια θαυμάσια οικογένεια.
Είμαι σχεδόν σίγουρος ότι τίποτα από όλα αυτά δεν θα είχε συμβεί εάν δεν είχα απολυθεί από την Apple. Ηταν ένα φάρμακο με απαίσια γεύση, αλλά νομίζω πως τελικά ο ασθενής το χρειαζότανε. Μερικές φορές η ζωή σε χτυπάει στο κεφάλι με ένα τούβλο. Μη χάνετε την πίστη σας. Είμαι πεπεισμένος ότι το μόνο πράγμα που με κράτησε όρθιο ήταν ότι αγαπούσα πολύ αυτό που έκανα.
Πρέπει λοιπόν και εσείς να ανακαλύψετε τι πραγματικά σας αρέσει. Και αυτό αφορά και τη δουλειά που θα κάνετε, και τον σύντροφο που θα επιλέξετε στη ζωή σας. Η εργασία θα γεμίσει ένα μεγάλο μέρος της ζωής σας, και ο μόνος τρόπος για να είστε πραγματικά ικανοποιημένοι είναι να κάνετε αυτό που εσείς πιστεύετε ότι είναι μια σπουδαία δουλειά. Και ο μόνος τρόπος για να κάνει κάποιος μια σπουδαία δουλειά είναι να την αγαπήσει. Εάν δεν την έχετε ανακαλύψει ακόμα, μην απογοητευθείτε. Συνεχίστε να ψάχνετε. Μην επαναπαυτείτε. Μην συμβιβαστείτε.
Οπως όλα τα «θέματα της καρδιάς», όταν το ανακαλύψετε, θα το αισθανθείτε, θα καταλάβετε ότι «αυτό είναι». Και θα δείτε τότε ότι, όπως κάθε σπουδαία σχέση, έτσι και αυτή, όσο θα περνούν τα χρόνια, θα γίνεται όλο και καλύτερη. Ετσι λοιπόν, συνεχίστε να ψάχνετε έως ότου βρείτε αυτό το «κάτι» που θα ξέρετε ότι είναι το «δικό σας». Μην επαναπαυτείτε.
3Η Τρίτη ιστορία μου έχει να κάνει με το θάνατο.
Οταν ήμουν 17 ετών, διάβασα μια ρήση που έλεγε: «Εάν ζήσεις κάθε μέρα ωσάν να ήταν η τελευταία σου, κάποια μέρα είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα δικαιωθείς». Μου έκανε εντύπωση αυτή η ρήση, και έκτοτε, για τα τελευταία 33 χρόνια, κάθε πρωί κοιτάζομαι στον καθρέφτη και ρωτώ τον εαυτό μου: «Εάν η σημερινή μέρα ήταν η τελευταία της ζωής σου, θα ήθελα να κάνω αυτό που ετοιμάζομαι να κάνω σήμερα;». Και όποτε η απάντηση ήταν «όχι» για σειρά ημερών, ήξερα αμέσως ότι κάτι έπρεπε να αλλάξω.
Υπενθυμίζοντας στον εαυτό μου ότι «σύντομα θα πεθάνεις», βρήκα το πιο χρήσιμο εργαλείο ώστε να παίρνω τις σημαντικότερες αποφάσεις στη ζωή μου. Διότι σχεδόν όλα τα πράγματα -όλες οι εξωτερικές προσδοκίες, όλες οι υπερηφάνειες, όλοι οι φόβοι και οι όλες οι ντροπές για πιθανή αποτυχία- όλα αυτά απλώς γκρεμίζονται, εξαφανίζονται όταν βλέπεις μπροστά σου το θάνατο και μένουν μόνο εκείνα που είναι στ' αλήθεια σημαντικά.
Υπενθυμίζοντας στον εαυτό σου ότι μια μέρα θα πεθάνεις, είναι ο καλύτερος τρόπος για να αποφύγεις την παγίδα τού να σκέφτεσαι συνεχώς αυτά που θα χάσεις εάν πάρεις την «άλφα» ή «βήτα» απόφαση. Θυμήσου ότι είσαι ήδη γυμνός. Δεν υπάρχει κανένας λόγος, λοιπόν, να μην ακολουθήσεις αυτό που σου ζητάει η καρδιά σου.
Πριν από περίπου έναν χρόνο, μου ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι έχω καρκίνο. Εκανα MRI (μαγνητική τομογραφία) στις 7.30 το πρωί και έδειξε ξεκάθαρα ότι είχα καρκίνο στο πάγκρεας. Τότε δεν ήξερα κάν τι είναι το πάγκρεας. Οι γιατροί μού είπαν ότι ο καρκίνος που είχα εγώ εκεί ήταν σχεδόν αθεράπευτος και ότι θα έπρεπε να αρχίσω να συνηθίζω στην ιδέα ότι δεν μου έμενε περισσότερη ζωή από τριών έως εννέα μηνών. Ο προσωπικός μου γιατρός με συμβούλευσε να επιστρέψω στο σπίτι και να αρχίσω αμέσως να τακτοποιώ τις «προσωπικές» μου υποθέσεις, μία φράση που χρησιμοποιούν ως κλισέ οι γιατροί αντί να σου πουν «προετοιμάσου να πεθάνεις».
Η «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων» είναι να προσπαθήσεις να πεις, σε ελάχιστους μήνες, στα παιδιά σου όσα νόμιζες ότι είχες άλλα τουλάχιστον δέκα χρόνια για να τους τα πεις. Είναι, επίσης, να μην αφήσεις πίσω σου, πεθαίνοντας, εκκρεμότητες που θα ταλαιπωρήσουν τους δικούς σου ανθρώπους που θα μείνουν πίσω. Σημαίνει, τέλος, αυτό το «τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων», να βρεις τον κατάλληλο χρόνο και τρόπο για να αποχαιρετίσεις τα αγαπημένα σου πρόσωπα.
Ζούσα με αυτήν την καταραμένη διάγνωση κάθε μέρα της ζωής μου. Το ίδιο βράδυ που ανακοίνωσαν οι γιατροί ότι είχα καρκίνο, μου έκαναν και βιοψία ενδοσκοπικά, μέσω του λαιμού μου, στο στομάχι και από εκεί στα έντερα, πέρασαν μία βελόνα στο πάγκρεας και πήραν μερικά κύτταρα από τον καρκίνο. Εγώ ήμουν σε καταστολή, αλλά η γυναίκα μου, που ήταν παρούσα, μου είπε ότι όταν είδα οι γιατροί τα κύτταρα κάτω από ένα μικροσκόπιο, άρχισαν να κλαίνε, διότι αποδείχτηκε ότι είχα μια πολύ σπάνια μορφή καρκίνου του παγκρέατος που είναι θεραπεύσιμη με εγχείρηση. Σχεδόν όλες οι άλλες μορφές τέτοιου καρκίνου είναι καταδικασμένες. Ετσι, λοιπόν, με βάλανε στο χειρουργείο, και σήμερα είμαι μια χαρά.
Αυτό ήταν το κοντινότερο που έχω φτάσει στο θάνατο. Και ελπίζω να είναι το κοντινότερο που θα φτάσω σε αυτόν για τις επόμενες δεκαετίες. Εχοντας ζήσει, λοιπόν, αυτήν την εμπειρία, νομίζω πως μπορώ, με μεγαλύτερη σιγουριά απ' ό,τι όταν ο θάνατος ήταν για μένα απλώς μία «φιλοσοφική ιδέα», να πω ότι:
Κανείς δεν θέλει να πεθάνει. Ακόμα και οι άνθρωποι που θέλουν να πάνε στον Παράδεισο, δεν θέλουν να πεθάνουν για να φτάσουν εκεί. Και όμως, ο θάνατος είναι ο προορισμός που όλοι μοιραζόμαστε. Κανείς, ποτέ, δεν έχει γλιτώσει από αυτόν. Ο Θάνατος είναι, ίσως, η καλύτερη ανακάλυψη της Ζωής. Και έτσι, μάλλον, πρέπει να είναι. Ο Θάνατος είναι ο ατζέντης, ο μεσίτης, που σε βοηθά να αλλάξεις τη Ζωή σου, προτού έρθει αυτός να σε πάρει. Ξεκαθαρίζει το παλιό, προετοιμάζοντας το έδαφος για να 'ρθει το καινούργιο. Αυτή την στιγμή που σας μιλάω, το καινούργιο είστε εσείς. Αλλά κάποια μέρα, όχι πολύ μακρινή από τώρα, και εσείς θα εξελιχθείτε σιγά σιγά σε «παλιό», και θα... ξεκαθαριστείτε. Συγχωρήστε με που γίνομαι τόσο δραματικός, αλλά αυτή είναι η απλή αλήθεια.
Ο χρόνος σας είναι περιορισμένος. Μην τον σπαταλάτε, λοιπόν, ζώντας τη ζωή κάποιου άλλου ανθρώπου. Μην παγιδευτείτε από το δόγμα τού να ζείτε από τα αγαθά της σκέψης ενός άλλου. Μην αφήστε το θόρυβο από την άποψη άλλων ανθρώπων να πνίξει την δική σας, εσωτερική φωνή. Και, το πιο σημαντικό απ' όλα, να έχετε πάντα το θάρρος να ακολουθείτε την καρδιά και το ένστικτό σας. Αυτά τα δύο, κάπως, πάντοτε, γνωρίζουν ήδη τι εσύ θέλεις πραγματικά να γίνεις. Είναι δευτερεύοντα.
Οταν ήμουν νέος, υπήρχε ένα καταπληκτικό δημοσίευμα που είχε τίτλο «The Whole Earth Catalog» («Ο κατάλογος όλου του κόσμου»), που ήταν μία από τις βίβλους της δικής μου γενιάς. Τον είχε συντάξει ένας τύπος ονόματι Stewart Brand, που ζούσε όχι μακριά από εδώ, στο Menlo Park, και το ζωντάνεψε με το ποιητικό του άγγιγμα. Αυτό συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του '60, πριν από τους προσωπικούς υπολογιστές (personal computers) και το desktop publishing. Ολα τυπώνονταν με τη χρήση γραφομηχανών, ψαλιδιού, και φωτογραφιών από μηχανές Polaroid. Ηταν, ας πούμε, σαν να 'χαμε το Google σε έντυπη μορφή, 35 χρόνια πριν έρθει αυτό που ξέρουμε σήμερα σε ηλεκτρονική: ήταν ιδεαλιστικό και ξεχείλιζε από υπέροχες εφαρμογές και ιδέες.
Ο Στιούαρτ και η ομάδα του έβγαλαν πολλές εκδόσεις του «The Whole Earth Catalog», και τότε, όταν είχε κάνει τον κύκλο του, έβγαλαν και μία τελευταία έκδοση. Αυτό συνέβη στα μέσα της δεκαετίας του '70, και είχα τη δική σας ηλικία. Στο οπισθόφυλλο της τελευταίας αυτής έκδοσης υπήρχε μία φωτογραφία που απεικόνιζε το ξημέρωμα σε έναν επαρχιακό δρόμο, ένα δρόμο στον οποίο θα μπορούσατε να βρεθείτε και εσείς κάποια στιγμή, εάν είστε περιπετειώδεις τύποι, να κάνετε οτοστόπ. Κάτω από αυτήν τη φωτογραφία, υπήρχε μια λεζάντα με τα λόγια: «Stay hungry. Stay foolish». Δηλαδή, «Μείνε πεινασμένος. Κάνε την τρέλα σου». Ηταν το αποχαιρετιστήριο μήνυμα της ομάδας του Στιούαρτ, καθώς υπέγραφαν την τελευταία τους έκδοση.
Μείνε πεινασμένος. Μείνε ανόητος. Αυτό ευχόμουν και εγώ πάντοτε για τον εαυτό μου. Και τώρα, καθώς αποφοιτάτε για να αρχίσετε μια καινούρια ζωή, εύχομαι και για σας το ίδιο, ακριβώς, πράγμα: «Stay Hungry. Stay Foolish. Thank you all very much».
ΥΓ.: Το πρωτότυπο κείμενο στα αγγλικά, υπάρχει στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση: http://news. stanford.edu/news/2005/june15/jobs-061505.html

ΤΟ ΚΟΥΔΟΥΝΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

Το κουδούνι της νέας χρονιάς

Καλή χρονιά στα παιδιά που υποδέχεται  σήμερα η «καμπάνα» του σχολείου , το κουδούνι. Στα παιδιά που γέμισαν τα άδεια,  μεταφορικά και κυριολεκτικά,  σχολεία μας. Στα παιδιά που φορτώσαμε, βαρύ φορτίο, της ελπίδες μας.

Καλή χρονιά στον εκπαιδευτικό που έχει επωμισθεί κι αυτός την «άγια» υποχρέωση να μπολιάσει στους νέους, την συσσωρευμένη Ανθρώπινη Γνώση.  Μεγάλος ανήφορος το λειτούργημα. Κουράγιο το μεράκι του και τα λαμπερά μάτια που τον παρακολουθούν. Ίσως και μερικά ευχαριστώ με σημασία στο τέλος της χρονιάς.

Παράξενη χρονιά. Θα την θυμόμαστε ίσως σαν την «χρονιά της φωτοτυπίας». (Στην πραγματικότητα το πρόβλημα αυτό το μέγιστα προβαλλόμενο  είναι από τα μικρότερα σε σχέση με τα άλλα. Καλώς όμως προβάλλεται.) Φοβάμαι ότι δεν προοιωνίζει  καλή συνέχεια ο τραγέλαφος του ποιος φταίει για την κατάσταση.

Αλλά θέλω να αφήσω τα φαιά για άλλη μέρα. Η πρώτη ημέρα είθισται να είναι λαμπερά επενδυμένη και αισιόδοξη. Σας αφήνω όμως φίλοι μου, να απολαύσετε  ένα υπέροχο κείμενο , βαμμένο στο χρώμα της νοσταλγίας που μοσχοβολά «άρωμα σχολείου».

Εύχομαι η νέα χρονιά να είναι γόνιμη επ’ αγαθώ των ανθρώπων και του τόπου. Εύχομαι και ελπίζω η νέα γενιά που θα ακούσει το κουδούνι σήμερα να τους καλεί στη Γνώση, να τα καταφέρει καλύτερα από τη δική μου. Λ.Γ.Τ

ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΕΥΩΔΙΕΣ

«Με τις μυρωδιές, σαν τα βρέφη , υποδεχόμουν την καινούργια σχολική χρονιά. Της Γαζίας την ευωδιά, του χώματος , του μούστου, την δυνατότερη, τώρα, μυρωδιά της θάλασσας κι’ εκείνη της συκιάς με τα απομεινάρια των σύκων, την οσμή των πρώτων χρυσανθέμων, το άρωμα που αναδύονταν από το κελάρι του σπιτιού μας , όπου είχαμε συσσωρεύσει τις προμήθειες του χειμώνα: πεπόνια, χειμωνικά λεγόμενα, αμύγδαλα, σύκα ξερά πλεγμένα σε κουλούρες ή κοτσίδες, μουσταλευριά, πετιμέζι, μέλι, βάζα με γλυκό σταφύλι, τριαντάφυλλο, μελιτζανάκι. Θυμάμαι όμως ότι όλες αυτές οι μυρωδιές εξατμίζοντας μπροστά σ’ εκείνες της καινούργιας σχολικής ύλης που κυριαρχούσαν στα δωμάτια και μας διέγειραν: Η μυρωδιά της γομολάστιχας, της ξύλινης κασετίνας, της πλαστελίνης, του ανέγγιχτου βιβλίου του αναγνωστικού, της πλάκας και του κοντυλιού, του σπόγγου, της μπλε κόλλας με την οποία ντύναμε τετράδια και βιβλία, της μελάνης, του στυπόχαρτου, η ευγενική και θαλπερή μυρωδιά της μάνας μας καθώς μας βοηθούσε με όλα αυτά. Κάποτε και η μυρωδιά της πρώτης βροχής, που ζωγράφιζε στην άμμο.Ευωδιές ακατανίκητες, ευεργετικές, κόμποι μαργαριταρένιοι στην ψυχή μου».

Κείμενο της συγγραφέως  Ελένης Σαραντίτη από την εφημερίδα Ελευθεροτυπία.

ΤΙ ΘΑ ΔΙΔΑΣΚΑ ΣΤΗΝ Α' ΛΥΚΕΙΟΥ

Αυτό το Υπουργείο δια βίου …κλπ βάλθηκε να μας τρελάνει. Αφού είδαν και το εμπέδωσαν ότι η ύλη στην Α΄ Λυκείου δεν βγαίνει ούτε σε   γκρουπ  αριστούχων, άρχισε να κόβει. Σύμφωνα με την τελευταία υπουργική απόφαση κόβονται οι νόμοι της θερμοχημείας,  οπότε όλα τα προβλήματα λύθηκαν δια μαγείας. Προσωπικά δεν μπορώ να καταλάβω γιατί αποσύρθηκε η ενότητα οξέα βάσεις άλατα που ήταν μια «γλυκειά» για την Α’ λυκείου ύλη, ικανή να φέρει μαθητές   πιο κοντά στη Χημεία, και να δώσει ευκαιρίες στον εκπαιδευτικό να κάνει ζωντανό μάθημα με πείραμα και δεκάδες αναφορές εφαρμογών της χημείας στη καθημερινή μας ζωή.  Επίσης δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί  μπήκε η από πολλές απόψεις δύσκολη θερμοχημεία, που ήταν το αγκάθι ακόμη και για τους μαθητές της Β΄ Λυκείου,  με έννοιες ιδιαίτερα δύσκολες στην κατανόηση όπως η ενθαλπία.  Όσον αφορά την οργανική έχω να πω ότι ύλη που διδάσκονταν παλαιότερα στην Γ’ λυκείου, κατέβηκε στην Β’ και τώρα περνάει στην Α’ λυκείου. Τόσο πια ανέβηκε το i.q. των μαθητών τα τελευταία χρόνια; Τι εξυπηρετεί η συγκεκριμένη  αλλαγή;

Διαβάζοντας τον προτεινόμενο προγραμματισμό ύλης έχω να παρατηρήσω τα εξής: Ο καθηγητής που σέβεται τον εαυτό του αλλά και τους μαθητές του πρέπει να ακολουθήσει τον δικό του δρόμο –που ούτως ή άλλως ήταν πάντα μοναχικός- και να σχεδιάσει τον δικό του προγραμματισμό.  Και επειδή καλό είναι να στον τόπο αυτό εκτός από το να κρίνουμε τους πάντες και τα πάντα, να καταθέτουμε την δική μας άποψη, θα πω τι θα δίδασκα ο ίδιος στην Α’ λυκείου, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι οι θέσεις αυτές δεν είναι fason που θα ταιριάξουν στους πάντες και φυσικά δεν διεκδικούν το αλάθητο.   Άλλωστε πολλές παράμετροι επηρεάζουν τον προγραμματισμό της ύλης που δεν είναι της ώρας να αναφερθούν.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 (ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ)

Ενότητες 1.1, 1.2, 1.3: Πρόταση Υπουργείου 1ώρα  (Πρόταση: 2 ώρες, αν λάβουμε υπόψη το κλασικό ότι η πρώτη ώρα «γνωριμία με τους μαθητές»  πρέπει να αφιερώνεται για την δημιουργία θετικής στάσης των μαθητών για τον εκπαιδευτικό και το μάθημα)

Ενότητα 1.4:  Πρόταση Υπουργείου 1ώρα (!!!)  (Πρόταση: 3 ώρες. Όποιος καταφέρει να βγάλει διαλύματα , περιεκτικότητες, ασκήσεις και πείραμα με τους παράγοντες που επηρεάζουν την διαλυτότητα σε 35λεπτη σχολική ώρα  να γίνει τιμής ένεκεν σχολικός σύμβουλος γιατί θα πρόκειται για ιδιοφυία)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2  (ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ , ΔΕΣΜΟΙ)

Ενότητες 2.1, 2.2: Πρόταση Υπουργείου 4 ώρες  (Πρόταση: 4 ώρες, οι 3 για τις ενότητες και η μία για την παρουσίαση της ομαδικής δραστηριότητας των μαθητών  )

Ενότητες 2.3: Πρόταση Υπουργείου 4 ώρες  (Πρόταση: 3 ώρες, μαζί με την εργαστηριακή άσκηση της πυροχημικής ανίχνευσης μετάλλων  )

Ενότητες 2.4: Πρόταση Υπουργείου 2 ώρες  (Πρόταση: 3 ώρες, μία για τον Α.Ο. και μια για γραφή και ονομασία, γιατί τώρα που έφυγαν τα οξέα, βάσεις κλπ η γραφή και ονομασία τους καλύπτεται μόνο στην ενότητα αυτή )

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3  (ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ)

Ενότητες 2.1, 2.2: Πρόταση Υπουργείου 5 ώρες  (Πρόταση: 4 ώρες νομίζω ότι είναι αρκετές για τις κατηγορίες αντιδράσεων. Όσο περισσότερο γράφουν  χημικές εξισώσεις οι μαθητές τόσο περισσότερο αντιπαθούν τη χημεία )

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4  (mol, ΣΤΟΙΧΕΙΟΜΕΤΡΙΑ)

Ενότητες 4.1 : Πρόταση Υπουργείου 4 ώρες  (Πρόταση: 4 ώρες)

Ενότητες 4.2 : Πρόταση Υπουργείου 1 ώρα  (Πρόταση: 1 ώρα)

Ενότητες 4.3 : Πρόταση Υπουργείου 4 ώρες  (Πρόταση: 4 ώρες, )

Ενότητες 4.4 : Πρόταση Υπουργείου 2 ώρες  (Πρόταση: 3 ώρες)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5  (ΘΕΡΜΟΧΗΜΕΙΑ)

Ενότητες  5.1, 5.2 : Πρόταση Υπουργείου 3 ώρες  (Πρόταση: 2 ώρες  με αναφορά  σε ενδόθερμα και εξώθερμα φαινόμενα, με ένα πείραμα για το καθένα και αναφορά στη θερμιδική απόδοση των τροφίμων. Ούτε τύποι ούτε ασκήσεις με θερμιδομετρία)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6  (ΓΕΝΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΟΡΓΑΝΙΚΗΣ)

Ενότητες  6.1 : Πρόταση Υπουργείου 1 ώρα  (Πρόταση: 1 ώρα)

Ενότητες  6.2 : Πρόταση Υπουργείου 1 ώρα  (Πρόταση: 2 ώρες)

Ενότητες  6.3 : Πρόταση Υπουργείου 1 ώρα  (Πρόταση: 2 ώρες)

Ενότητες  6.4 : Πρόταση Υπουργείου 2 ώρες  (Πρόταση: 1-2 ώρες)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7  (ΒΙΟΜΟΡΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΜΟΡΙΑ)

  Πρόταση Υπουργείου 4 ώρες συνολικά  (Πρόταση: Μάλλον καμία ώρα γιατί λόγω εκδρομών, καταλήψεων , απεργιών, τελετών , εκλογών κλπ οι ώρες μου θα έχουν εξαντληθεί ). Αν παρόλα αυτά έχω καμιά ωρίτσα  αφήνω να τα παιδιά να παρουσιάσουν κάποιο θέμα σχετικό με τους υδατάνθρακες ,  τις πρωτεΐνες,  ή το ελαιόλαδο. Άλλωστε όλοι γνωρίζουμε πόσο δύσκολα βγαίνει το μάθημα  αυτές τις τελευταίες ώρες του έτους.

Αν προσέξετε το άθροισμα των ωρών που δίνει το υπουργείο είναι ίδιο με αυτές που χρειάζομαι για να διδάξω στοιχειωδώς ΟΧΙ ΟΛΑ τα κεφάλαια. (40 ώρες). Τώρα που θα βρεθούν αυτές οι 40 ώρες είναι μια άλλη θλιβερή ιστορία. Όλοι γνωρίζουμε ότι σε πολλά σχολεία στην  Α’  λυκείου,  οι «έννοιες κλειδιά» του  4^ου κεφαλαίου διδάσκονταν με συνοπτικές διαδικασίες ελλείψει χρόνου.

Και μια διαπίστωση  που με χαλάει:  «Κάθε χρόνο και χειρότερα».